DISTINCTIO XLIII

Capitulum 1 (244)

De resurrectione et iudicii conditione.

Postremo de conditione resurrectionis et modo resurgentium, necnon et de iudicii ac misericordiae qualitate, breviter disserendum est.

2. Augustinus, in Enchiridion* :

Omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent satisfacere non valeo ; resurrecturam tamen carnem omnium, quicumque nati sunt atque nascentur, et mortui sunt atque morientur, nullatenus ambigere debet christianus.

Ait enim Isaias :

Resurgent mortui, et resurgent qui erant in sepulcris.

Et Apostolus :

Nolumus vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et ceteri qui spem non habent, scilicet resurrectionis. Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivimus, qui residui sumus, non praeveniemus os qui dormierunt. Quoniam ipse Dominus in iussu et in voce archangeli et in tuba Dei

descendet de caelo, et mortui qui in Christo sunt resurgent primi. Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul

rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aëra ; et sic semper cum Domino erimus.

His verbis et veritas resurrectionis et causa atque ordo resurgentium praeclarissime insinuatur.

Capitulum 2 (245)

De voce tubae.

Causa enim resurrectionis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu iudicis ab omnibus audietur, et cuius virtute excitabuntur mortui et de monumentis resurgent.

Unde Propheta :

Dabit voci suae vocem virtutis,

id est effectum resuscitandi mortuos.

Et Ioannes Evangelista ait :

Venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt audient vocem Filii Dei, et procedent boni in resurrectionem vitae, mali vero in resurrectionem iudicii.

Si vero quaeritur cuius vel qualis erit vox illa, Apostolus dicit quia erit
archangeli,

id est ipsius Christi, qui est princeps archangelorum ; vel vox erit alicuius vel plurium angelorum. Eademque dicitur

tuba

quia erit manifesta ; et

novissima

quia post eam non erit alia.

Augustinus in libro De gratia novi testamenti*.

Haec tuba, ut ait Augustinus, est clamor de quo dicitur in Evangelio : Media nocte clamor factus est : Ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum intelligitur, quod vox archangeli et tuba Dei ab Apostolo dicitur, et in Evangelio vox Filii Dei et clamor appellatur ; quod mortui audient, et resurgent.

Capitulum 3 (246)

De nocte media.

Media autem nocte

dicitur venturus, ut ait Augustinus, non pro hora temporis, sed quia tunc veniet, eum non speratur. Media ergo nocte, scilicet

eum valde obscurum erit, id est occultum,

veniet.

Dies enim Domini, sicut fur in nocte, ita veniet .

Cassiodorus, super Octonarium*.

Potest non incongrue intelligi mediae noctis tempore venturus, quia ut ait Cassiodorus,

hoc tempore primogenita Aegypti percussa sunt, quando etiam sponsus venturus est.

Capitulum 4 (247)

De libris qui tunc aperti erunt*.

Pluribus etiam locis contestantur auctores quod adventus Christi dicitur dies Domini s non pro qualitate temporis, sed rerum, quia tunc cogitationes et consilia singulorum patebunt.

Unde in Daniele :

Vetustus dierum sedit, et libri aperti sunt

eoram eo. Libri sunt conscientiae singulorum, quae tunc aperientur aliis ; et tunc implebitur :

Nihil occultum quod non reveletur.

Adveniente enim summo Iudice, non solum tenebrae aëris illuminabuntur, sed etiam abscondita cordium manifestabuntur.

2. [Augustinus :]

Virtute igitur divina fiet, ut cuique opera sua, vel bona vel mala, cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset vel excuset hominem conscientia,

eaque teste salvetur vel damnetur.

Capitulum 5 (248)

De memoria electorum, si tunc praecedentia mata teneat.

Hic quaeritur utrum electis tunc adsit memoria praecedentium malorum sicut bonorum.

2. Quaedam auctoritates videntur tradere bonos non habituros tunc memoriam praecedentium malorum, id est peccatorum vel tormentorum. Ait enim Isaias :

Ego creo caelos novos et terram novam, et non erunt in memoria priora, et non ascendent super cor, sed gaudebitis in aeternum.

Item :

Oblivioni traditae sunt angustiae priores et absconditae ab oculis nostris.

Hieronymus*.

Quae de futuro exponens, Hieronymus ait :

Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum prioris angustiae memorari.

Sed haec et his similia possunt accipi sic, ut non excludant memoriam praecedentium malorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria Sanctos contristabit, vel eorum beatitudinem obfuscabit, sed gratiores Deo reddet.

Gregorius*.

Unde super Ps. LXXXVIII, ait Gregorius :

Quomodo misericordias in aeternum canit, qui miseriae non meminit ? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit ? Sed saepe laeti tristium meminimus et sani dolorum meminimus sine dolore, et inde amplius laeti et grati sumus.

Ex his apparet quod, si priorum malorum memoriam Sancti habebunt in futuro, non erit tamen eis ad poenam vel gloriae derogationem, sed ad gratiarum actionem.

Si vero quaeritur utrum peccata quae fecerunt electi, tunc prodeant in notitiam omnium, sicut mala damnandorum omnibus erunt nota, non legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis ; alia vero cunctis propalari.

Capitulum 6 (249)

De his qui vivi reperientur.

Augustinus. De civitate Dei* :

Quaeri solet utrum illi quos vivos inveniet Christus nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non passe ut per aëra in sublime portentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant.

Ad hunc autem sensum, quo aestimemus illos in parvo spatio et passuros mortem et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit : In Christo omnes vivificabimur ; et alibi : Quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur.

Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aëre quodam modo seminari, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta velocitate rediturum antiquissimorum cadaverum pulverem ?

Sed vellem de his potius audire doctiores.

Si igitur Sanctos qui reperiuntur Christo veniente viventes, eique obviam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros, et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in verbis Apostoli patiemur angustias,

generaliter accipientes illud quod dictum est :

Omnes quidem resurgemus,

scilicet tam boni quam mali ;

sed non omnes immutabimur,

scilicet in solemnitatem resurrectionis.

4. Ambrosius*.

De hoc etiam Ambrosius ait :

In ipso raptu eorum qui vivi reperientur, mors erit et resurrectio, ut anima quasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur.

5. Hieronymus*.

Econtra vero, scribens ad Marcellam, Hieronymus testari videtur, dicens

quosdam in fine saeculi, adveniente Christo, non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos.

Horum autem quod verius sit, non est humani iudicii definire.

Capitulum 7 (250)

Quomodo intelligitur Christus iudex vivorum et mortuorum.

His autem adiciendum est dupliciter intelligi quod dicitur : Christus

iudicaturus vivos et mortuos.

Aut enim vivi accipiuntur qui in adventu eius vivi reperientur, licet in raptu moriantur ; et mortui, qui ante decesserant. Vel vivi et mortui accipiuntur iusti et iniusti.

2. Quomodo omnes incorrupti.

Cumque ex praedictis sane credi valeat omnes resurrecturos, credendum est etiam quod omnes

resurgent incorrupti ;

non utique impassibiles, quia mortem patientur aeternam, sed

sine diminutione membrorum :

omnia humani corporis habituri membra, nec tamen gloria ac specie impassibilitatis induentur.

Distinctio XLIII — Livre IV — Petter LOMBARD

Petter LOMBARD - Livre IV