DISTINCTIO XXIX

Capitulum 1 (185)

1. Utrum homo ante peccatum eguerit gratia operante et cooperante.

Post haec considerandum est utrum homo ante peccatum eguerit gratia operante et cooperante.

2. Quod operante et cooperante eguerit, sed operante non eguit secundum omnem modum quo ipsa operatur*.

Ad quod breviter dicimus quia non cooperante tantum, sed etiam operante gratia indigebat ; non quidem secundum omnem operandi modum operantis gratiae : operatur enim liberando et praeparando voluntatem hominis ad bonum. Egebat itaque homo ea non ut liberaret voluntatem suam, quae peccati serva non fuerat ; sed ut praepararet ad volendum efficaciter bonum, quod per se non poterat.

Non enim poterat bonum mereri sine gratia, ut Augustinus in Enchiridion evidenter tradit : 

Ecce his verbis satis ostenditur quod ante peccatum homo indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine gratiae operantis et cooperantis auxilio ; habuit tamen quo poterat stare.

Capitulum 2 (186)

1. Quod homo ante lapsum virtutes habuerit.

Praeterea quaeri solet utrum homo ante lapsum virtutem habuerit.

Quibusdam videtur quod non habuerit, id ita probare conantibus : Iustitiam, inquiunt, non habuit, quia praeceptum Dei contempsit ; nec prudentiam, quia sibi non providit ; neque temperantiam, quia aliena appetiit ; nec fortitudinem, quia pravae suggestioni cessit.

Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, et tunc amisisse.

2. Testimoniis sanctorum adstruit hominem primum habuisse virtutes*.

Quod multis sanctorum testimoniis comprobatur.

Ait enim Augustinus in quadam homilia : 

Item :

De hoc eodem Ambrosius, Ad Sabinum, ait : 

Super Psalmum quoque dicit quod 

sed quomodo sine virtute beatissimus erat ?

Augustinus quoque, Super Genesim, dicit Adam ante peccatum 

Non est ergo dubitandum hominem ante peccatum virtutibus fulsisse, sed illis per peccatum exspoliatum fuisse.

Capitulum 3 (187)

De eiectione hominis de paradiso.

In illius quoque peccati poenam eiectus est de paradiso in istum miseriarum locum, sicut in Genesi legitur :

His verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si postea de illo sumpsisset ligno.

Capitulum 4 (188)

Quomodo intelligendum sit illud : Ne sumat de ligno vitae et comedat, et vivat in aeternum.

Sed quia per peccatum iam

 habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt : Deus modo irati loquens, de homine superbo ait : 

 id est cavete, vos angeli, ne comedat de ligno vitae, quo indignus est : de quo, si perstitisset, comederet et viveret in aeternum : sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sicut verbo dixit, ita opere exhibuit :

pressus.

Capitulum 5 (189)

De flammeo gladio ante paradisum posito.

Ne vero posset ad illud accedere,

Strabus*.

Quod iuxta litteram potest hoc modo accipi : quia

Augustinus, Super Genesim* :

Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia 

Capitulum 6 (190)

1. An homo ante peccatum comederit de ligno vitae.

Potest autem quaeri utrum de ligno vitae ante peccatum comederit homo.

De hoc Augustinus in libro De baptismo parvulorum sic ait : 

His verbis ostenditur quod de ligno vitae ante peccatum sumpserint ; quibus praeceptum erat ut de omni ligno paradisi comederent, nisi de ligno scientiae boni et mali.

2. Quare non sunt facti immortales si comederunt de ligno vitae.

Quare ergo perpetua soliditate et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur ? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitur.

Sotutio*.

Sed forte non hoc conferebat nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere eius assumpta est et inde formata mulier ; et animalia ante eum ducta, quibus nomina imposuit.