DISTINCTIO XXIX

Cap. unicum (177)

Coactio excludit consensum coniugalem.

Urbanus Papa*.

Oportet autem consensum coniugalem liberum esse a coactione. Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, coniugium non facit, sicut testatur Urbanus Papa, scribens Sanctio regi Aragonum in haec verba :

De neptis tuae coniugio, quam te cuidam militi daturum, necessitatis instante articulo, sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decrevimus : ut si illa virum ilium omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem eiusdem viri cogas coniugio copulari.

De filia Iordanis principis*.

Idem :

Si verum esse constiterit quod nobis legati Iordanis principis retulerunt, scilicet quod ipse coactus et dolens filiam suam, flentem et pro viribus renitentem, Rainaldo desponsaverit : quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus : ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem legatus noster utrasque partes audiat, et si nihil fueiit ex parte Rainaldi quod amplius impediat, ab ipso Iordane sacramentum quo constent haec quae dicta sunt accipiat. Et nos, canonum ac legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta eius filia tantum in Domino nubat.

3. Ex his apparet coniugium fieri inter consentientes spontaneos, non inter renitentes et invitas. Verumtamen, qui inviti et coacti coniuncti sunt, si postea ab aliquo temporis spatio sine contradictione et querimonia cohabitaverint, facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur ; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerat.

4. In libro Pandectarum*.

Consentire autem probatur qui evidenter non contradicit, secundum illud :

In sponsalibus eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen semper filia patri consentire, nisi evidenter dissentiat.

Item :

Sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium : et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus familias filiam consentire oportet ;

quae si patris voluntati non repugnat, consentire intelligitur.

Distinctio XXIX — Livre IV — Pierre LOMBARD

Pierre LOMBARD - Livre IV