Distinctio L — Livre IV — Pierre LOMBARD
Pierre LOMBARD - Livre IV
DISTINCTIO L
Capitulum 1 (284)
- Si mali in inferno peccabunt.
Hic oritur quaestio ex praemissis ducens originem. Supra enim Augustinus, loquens de malis in inferno damnatis et bonis in caelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas peccandi esse poterit. Et de bonis quidem constat ; sed de malis, a quibus voluntatem malam non removet, quaeritur quomodo verum sit eos non posse peccare, immo quomodo verum sit eos non peccare, cum malam habeant voluntatem.
2. Solvit secundum diversos*.
Quidam autumant illam malam voluntatem non esse peccatum, sed supplicium tantum. Alii vero peccatum esse fatentur, sed per illud eos non mereri aliquam poenam, quia non est ibi locus merendi. Illud ergo peccatum dicunt non esse meritum supplicii ; sed supplicium mali meriti quod in hac vita praecessit.
3. Augustinus in libro De fide ad Petrum*.
De hoc autem Augustinus ita dicit :
4. Ex his apparet reprobos in inferno sic poenitentiam gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant ; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae : per quam tamen non merebuntur, quia nullus meretur nisi in hac vita.
Capitulum 2 (285)
- Quare dicuntur tenebrae exteriores.
Hic quaeri potest quare illae tenebrae, quibus involventur mali in gehenna, dicuntur exteriores.
Quia tunc mali penitus extra lucem corporalem et spiritualem, scilicet Deum, erunt. Nunc enim, etsi patiantur tenebras in caecitate mentis, non tamen penitus extra lucem Dei sunt, nec corporali luce privantur.
- Augustinus, super Psalmum VI*.
De hoc Augustinus sic ait :
Ecce quare peccator ibi dicitur pati exteriores tenebras et non hic : quia ibi secludetur penitus a Iuce Dei, quod non hic.
- Sed quomodo intelligenda est illa seclusio ? An quia non videbunt Deum per speciem ? Sed nec aliquis hic videt Deum per speciem. An per dissimilitudinem quam facit peccatum inter Deum et hominem ? Sed et hic multi per gravia peccata elongantur a Deo. An quia Deum odiunt, ita ut velint eum non esse ? Sed et hic multi Deum oderunt, de quibus scriptum est :
Superbia eorum qui te oderunt ascendit semper.
Quae est igitur illa elongatio ?
Sane
intelligi possunt quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reproborum, et quaedam oblivio Dei, quia tormentorum interiorum et exteriorum doloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix et raro vel nunquam mentem revocent : ut qui nimio pondere premuntur, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in alia cogitationem non extendant, sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est ut penitus secludatur a cogitatione Dei, qui nec perdit appetitum beatitudinis et quendam boni amorem, quem naturaliter habet rationalis creatura.
- Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post iudicium, dicit Augustinus, opponens de illo divite qui, in inferno positus,
elevans oculos vidit Abraham, et in sinu eius Lazarum :
quod ante iudicium factum legitur.
Capitulum 3 (286)
- De animabus damnatorum, si quam habent notitiam eorum quae hic fiunt.
Praeterea quaeri solet si reproborum animae, quae nunc in inferno cruciantur, notitiam habent eorum quae circa suos in hac vita geruntur ; et si aliquo modo doleant super infortuniis suorum carorum.
2. Augustinus, super Psalmum CVIII*.
Hanc quaestionem Augustinus commemorat, ex parte eam explicans, ex parte vero insolutam relinquens. Ait enim :
Capitulum 4 (287)
Quomodo accipienda sunt quae de Lazaro et divite leguntur.
Augustinus, super Genesim*.
Si quis autem quaerat quomodo intelligatur quod de Lazaro et divite legitur, audiat Augustini responsum dicentis :
Capitulum 5 (288)
Si se vident boni et mali.
Quaeri etiam solet utrum vicissim se videant illi qui sunt in inferno et illi qui sunt in gloria.
Sicut Sancti tradunt, et boni malos, et mali bonos vident usque ad iudicium ; post iudicium vero boni videbunt malos, sed non mali bonos.
Gregorius, super Lucam*.
Unde Gregorius :
Capitulum 6 (289)
- De chaos inter bonos et malos.
Sed cum sancti malos in tormentis videant, nonne aliqua compassione erga eos moventur ? Nonne eos de tormentis liberari cupiunt ?
Recole illud evangelicum, quod Abraham diviti respondit :
Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc iustitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent ? Adeo enim sancti Dei iustitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio.
- Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt ? Quia si iustitia Dei admitteret, non fieret eis molesta liberatio illorum ? Vel ita dicuntur velle et non posse non quia velint et non possint, sed quia etsi vellent, non possent eos iuvare ?
Gregorius, super Lucam*.
De hoc ita Gregorius ait :
Capitulum 7 (290)
- Quod visa impiorum poena non minuit beatorum gloriam.
Postremo quaeritur an visa poena reproborum decoloret gloriam beatorum, an beatitudini eorum proficiat.
Gregorius, super Lucam*.
De hoc ita Gregorius ait :
- Hieronymus, super Isaiam* :
Non est autem mirandum si sancti iam immortales reprobos videant mentis intelligentia, cum Prophetae adhuc mortales videre haec omnia meruerunt.
Egredientur enim
impiorum cruciatus ; quos videntes non dolore afficientur, sed laetitia
Unde Isaias, impiorum tormenta describens et ex eonim visione laetitiam bonorum exprimens, ait :
EXPLICIT LIBER QUARTUS
Haec de pedibus Sedentis
scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficit, qui qui a facie exorsus Sedentis, per media ad pedes usque Via duce pervenit.
