DISTINCTIO XXI

Capitulum 1 (68)

1. Si in Christo divisio in morte fuit animae vel carnis a Verbo.

Post praedicta considerandum est utrum in morte a Verbo sit separata anima vel caro.

2. Opinio quorundam asserentium carnem a deitate divisam*.

Quidam putaverunt carnem, sicut ab anima, ita a divinitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquiunt, anima media divinitas carnem sibi univit, sicut superius praetaxatum est, ergo quando divisa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate ; quia non potuit ab anima seiungi per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideretur.

Augustinus*.

Fuit autem divisa ab anima in morte : alioquin vera mors ibi non fuisset ; quia ut ait Augustinus, 

Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne.

3. Auctoritatem inducunt*.

Ambrosius*.

Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambrosius enim, tractans de Christi derelictione, qui in cruce

 clamans dixit :

 ait :

Hic videtur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine, quae nisi discessisset, homo ille mori non posset ; quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam.

4. Responsio*.

Quibus respondemus illam separationem sic esse accipiendam sicut intelligitur derelictio, quae illis verbis significatur :

 Quomodo igitur Christus derelictus erat a Patre, cum in cruce se derelictum clamabat ? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei et hominis : alioquin fuit quoddam tempus quando Christus adhuc vivus homo erat et non Deus, quia adhuc vivus se derelictum clamabat, non derelinquendum. Si ergo illa derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutio Dei et hominis quam Christus mortuus esset. Sed quis hoc dicat ? Fateamur igitur Deum quodam modo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus ; non suam potentiam exserendo illum defendit, ut non moreretur. Separavit se divinitas quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem ; separavit se foris ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exseruisset, non moreretur Christus. Mortuus est Christus divinitate recedente, id est effectum potentiae defendendo non exhibente.

Hic est hircus apopompeius, qui altero hirco immolato

mittebatur, ut legitur in Levitico. Duo enim hirci humanitas et divinitas Christi intelliguntur. Humanitate igitur immolata, divinitas in solitudinem abiit, id est in caelum.

Hesychius, super Leviticum*.

Unde Hesychius : 

Ex his satis ostenditur praemissa verba Ambrosii sic esse accipienda ut praediximus.

5. Aliam inducunt auctoritatem.

Athanasius*.

Alii quoque auctoritati innituntur, qui asserunt divinitatem in morte recessisse ab homine secundum carnem.

Ait enim Athanasius : 

Qualiter de hac auctoritate argumentando procedunt*.

Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione, deposuit ergo eum in morte ; separata ergo fuit divinitas in morte ab humanitate.

6. Responsio*.

Quibus respondemus quod, si his verbis assumptio talis intelligatur quae sit secundum unionem, non carnem tantum, sed totum hominem, id est animam et carnem, denuo sibi univit in resurrectione, quia non simpliciter « hominem », sed « totum hominem » assumptum dicit. Totum igitur hominem in morte deposuit, id est animam et carnem. Sed quis, nisi hostis veritatis, dicat animam a Verbo depositam ? Et tamen, nisi hoc fateantur, quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptum.

7. Determinatio auctoritatis*.

Sciendum est igitur Athanasium id dixisse contra illorum perfidiam qui resurrectionem Christi negabant, putantes morte detineri qui solus

 Ideo illum maledicit qui non confitetur totum hominem denuo assumptum resurrexisse, id est Christum animam denuo corpori coniunxisse, et in illis duobus denuo coniunctis in resurrectione vere secundum hominem vixisse sicut ante mortem. Nam in morte separata est anima a carne : unde vere dicitur Christus mortuus ; sed neutrum separatum est a Verbo Dei.

8. Auctoritatibus adstruit carnem a Verbo in morte non esse divisam.

Sicut Augustinus super Ioannem docet, tractans illud Domini verbum :

 (De eo quod scriptum est : Ego pono animam meam etc.*) Hic animam dicit emissam. A quo emissa est ? A se ipsa non est emissa, quia se ipsam non posuit. Nec Verbum animam posuit vel carnem. Caro ergo animam posuit, sed potestate in se manentis deitatis ; potentia ergo deitatis anima divisa est a carne, sed neutrum a Verbo Dei.

Unde Augustinus :

Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a Verbo Dei divisam in morte, ut aliquo modo soluta fuerit unio.

9. Augustinus in Expositione fidei catholicae*.

Unde Augustinus, Contra Felicianum : 

Ecce et hic habes Christum non deseruisse carnem in mortem, et vitam non discessisse a mortuo ; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit.

10. Ambrosius in III libro De Spiritu Sancto*.

Unde Ambrosius : 

 Sed unde emisit ? Ex carne. Quo emisit ? Ad Patrem.

Capitulum 2 (69)

1. Qua ratione Christus dicitur mortuus et passus.

Recedente vero anima, mortua est Christi caro ; et quia caro mortua est, mortuus est Christus. Sicut enim mortuus dicitur Deus quando mortuus est homo, ita mortuus dicitur homo quando mortua est caro. Separatio animae mors carnis fuit. Propter carnem ergo unitam Verbo, quae mortua est, dicitur Deus mortuus ; et propter carnem et animam, quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exsors exsisteret.

2. Augustinus, super Psalmum CXXIX*.

Unde Augustinus : 

3. De hoc etiam Ambrosius in libro III De Spiritu Sancto ait : 

Hic docetur qua ratione Deus vel Dei Filius passus vel mortuus dicitur : non quia mortem senserit in quantum Deus est, sed quia caro ei unita mortua est.

4. Augustinus in sermone de fide*.

Secundum quam rationem dicit Augustinus : 

Cuius dicti causam, ex qua intelligentia sumenda est, aperiens, in eodem subdit :

5. Sane igitur dici potest quod mortuus est Deus et non mortuus, passus est Dei Filius et non passus, passa est tertia persona et non passa, crucifixum est Verbum et non crucifixum. Secundum alteram naturam passus est, secundum alteram impassibilis.

 Unde Ambrosius :