DISTINCTIO XXIII

Cum vero supra habitum sit...

 

Circa istam Dist. 21 quaeritur primo sine argumentis.

 

QUAESTIO I

Quid est fides.

 

Respondeo.

Secundum Philosophum in Elench. ad multipliciter dictum est multipliciter respondendum ; sed fides accipitur multipliciter, ideo multiplices habet notificationes ; nam uno modo accipitur fides quantum ad genus proprium et definit eam Augustinus sic : Fides est veritas qua creduntur quae non videntur. Alio modo accipitur quantum ad principium motivum, et definit eam Augustinus sic : Fides est illuminatio mentis ad summam veritatem. Tertio modo accipitur fides quantum ad actum proprium, et definit eam Damascenus sic : Fides, est inquisitus consensus circa primam veritatem. Quarto modo accipitur fides quantum ad subiectum, et definit eam Dionysius sic Lib. de Nom. : Fides est unicum credentium fundamentum eos collocans veritati. Quinto modo accipitur fides in quantum est habitus disparatus et definit eam Augustinus sic : Fides est quaedam certitudo de rebus absentibus supra opinionem et infra scientiam constituta. Ultimo accipitur fides in comparatione ad obiectum et ad ultimum finem, et sic definit eam Apostolus in Epist. ad Hebr. dicens : Fides est substantia sperandarum rerum argumentum non apparentium.

 

 

QUAESTIO II

Secundo quaeritur.

Utrum necesse sit ponere fidem infusam.

 

Videtur quod non.

1. Quia nulla pluralitas est ponenda sine necessitate ; sed non est necesse ponere fidem infusam ; ergo. Probatur minor. Habitus propter actum ponitur ; sed actus fidei est credere, nunc autem possum ista credere per fidem acquisitam sicut per fidem infusam, sicut patet de homine qui nunquam vidit Romam et tamem credit Romam esse ex auditu ; ergo non est necesse ponere fidem infusam.
2. Praeterea, si poneretur in nobis fides infusa a Deo, tunc illa non potest in nobis corrumpi sive annihilari ; sed consequens est falsum ; ergo et illud ex quo sequitur. Probatio consequentia : si fides infusa posset corrumpi, hoc non est nisi per maximum peccatum, puta per odium Dei ; sed hoc non valet, quia dcemones odiunt Deum et tamem credunt et contremiscunt, ut habetur in Canonica Iacobi.
3. Praeterea, habens habitum potest elicere actum, per Commentatorem 3 de Anima ; sed habitus est quo habens utitur cum voluerit ; sed habens fidem infusam sine fide acquisita non potest elicere actum credendi, sicut patet in parvulis baptizatis ; ergo non est necesse ponere fidem infusam.

 

Contra.

Apostolus ad Hebr. 12 sine fide impossibile est placere Deo ; aut ergo hoc dicit Apostolus de fide acquisita, aut de fide infusa ; non de fide acquisita, quia parvuli baptizati placent Deo, et tamen non habent fidem acquisitam ; ergo dicit de fide infusa, et per consequens oportet ponere fidem infusam.

 

Responsio.

In ista quaestione sunt tria declaranda. Primo, quod oportet ponere fidem acquisitam. Secundo, quod oportet ponere fidem infusam. Tertio, si fides infusa et acquisita sint alterius rationis.

 

Quantum ad primum scilicet quod oportet ponere fidem acquisitam probatur sic : Apostolus ad Romanos 10. Fides, inquit, est ex auditu ; sed fides ex auditu est fides acquisita ; ergo oportet ponere fidem acquisitam. Item, Augustinus contra epistolam fundamenti, dicit sic : Evangelio non crederem nisi Ecclesias crederem ; et ait ibidem quod Evangelium Nazareorum non admittam quia non admittitur ab Ecclesia ; ex hoc arguitur sic : illud quod habetur per testificationem humanam, habetur per fidem acquisitam ; sed de divinis habemus notitiam per testificationem humanam, ut patet ex auctoritate Augustini allegata ; ergo oportet ponere de eis fidem acquisitam.

Praeterea, ad idem habetur experimentum, quia si inter Christianos moraretur iudaeus iste non haberet fidem infusam, et tamen crederet habenda fidem acquisitam, sicut ponitur de quodam parvulo iudaeorum qui ivit ad communicandum cum Christianis.

Item est aliud experimentum de haeretico qui credit unum articulum, circa alium errat. Iste in quantum haereticus habet fidem acquisitam quantum ad articulum quem credit, et tamen non habet fidem infusam.

 

Quantum ad secundum principale, scilicet quod oportet ponere fidem infusam, illud non potest efficaciter probari nisi auctoritatibus.

Primo auctoritate Apostoli ad Hebr. : sine fide, inquit, impossibile est placere Deo ; ut enim arguebatur ad principale, aut hoc dicit Apostolus de fide acquisita aut de fide infusa ; sed non de acquisita quia parvuli baptizati placent Deo et non habent fidem acquisitam ; ergo dicit de infusa.

Praeterea, Apostolus ad Corinth. ait : Nunc autem manent fides, spes, charitas ; sed oportet ponere charitatem infusam ; ergo et fidem infusam.

Praeterea hoc persuadetur tali ratione : sicut elevatur voluntas ad finem supernaturalem, ita elevatur intellectus ad suum obiectum supernaturale ; sed voluntas elevatur per habitum infusum super charitatem infusam, ita similiter intellectus super aliquem habitum infusum ; sed talis habitus ponitur fides infusa ; ergo oportet ponere fidem infusam ; et ex ista persuasione patet ad quid ponitur fides infusa, ponitur enim ut perficiat intellectum in actu primo et in actu secundo, quia sicut charitas perficit voluntatem in actu primo et in actu secundo, quia per charitatem movetur ardentius circa dilectionem Dei, ita intellectus per fidem infusam movetur cum maiori assensu circa credulitatem divinorum.

 

Quantum ad tertium articulum dicitur communiter quod fides infusa et fides acquisita sunt alterius rationis quia si essent eiusdem rationis altera superflueret quod esset inconveniens quia vanum est fieri per plura quod potest fieri per pauciora ex I Phys.

Prceterea, si fides acquisita et fides infusa non essent alterius rationis, tunc sicut fides acquisita potest acquiri naturaliter, ita fides infusa posset acquiri naturaliter, quod est falsum.

Praeterea, probant aliqui idem sic : actus differentes specie arguunt causas differentes specie ; sed actus fidei acquisitae et fidei infusae differunt specie : ergo, etc. Probatio minoris, quia actus fidei infusae est credere divinae veritati propter se cui non subest aliquod falsum, actus autem fidei acquisitae est credere divinae veritati propter signum et fidei acquisitae potest subesse aliquod falsum ; ergo, etc.

Item actus fidei acquisitae verificatur testimonio fallibili quia testimonio hominum quod fallitur ; actus autem fidei infusae verificatur testimonio infallibili puta testimonio divino quod nunquam fallitur. Sed ista ratio habet maiorem falsam quia sol manens idem secundum speciem, habet desiccare lutum et humectare glaciem, et tamen isti actus sunt specie differentes.

 

Ad primum principale concessa maiore negetur mitior, et quando probatur per hoc quod actus credendi potest haberi per fidem acquisitam sicut per infusam, dico quod est falsum, quia fidei acquisitae potest subesse aliquod falsum, sicut patet in haeretico qui habet fidem acquisitam circa unum articulum tantum, fidei autem infusae non potest subesse aliquod falsum. Similiter fides acquisita habetur testimonio humano ; fides autem infusa datur a Deo.

 

Ad aliud dico quod verum est quod fides non corrumpitur effective, corrumpitur tamen a nobis demeritorie sicut gratia annihilatur per peccatum ; et cum dicitur : ergo corrumpitur per maximum demeritum, puta per odium Dei, hoc nego quia corrumpitur per id quod habet oppositum ad fidem, scilicet per infidelitatem circa credibilia seu circa illa quae sunt credenda.

 

Ad ultimum dicitur quod argumentum non valet, quia ad hoc quod aliquis per habitum infusum exeat in actum, oportet praesupponere duo, scilicet actum fidei acquisitae cum habitu, et actum voluntatis cum ipsa voluntate.

Sed contra : quia Adam habuit habitum fidei infusae et tamen non oportuit quod habuerit fidem acquisitam. Praeterea, perfectior est fides infusa quam habitus geometriae ; sed si aliquis haberet geometriam infusam posset exire in actum ; ergo similiter in proposito per fidem infusam potest aliquis exire in actum.

Ideo aliter dicitur quod argumentum non valet pro eo quod secundum modum habitus sequitur actus, et quia habitus infusus principaliter est ad perficiendum intellectum in esse primo et non quantum ad secundum actum ; ideo dato quod ponatur fides infusa perficiens intellectum in esse primo, non propter hoc sequitur actus secundus, nisi praesuppositis aliis concurrentibus circumstantiis, scilicet evidentia obiecti aut in se aut in revelatione.